وسيله ، و انصاف داشتن در خواسته . آيا تو با آگاهى از اين چهار نكته دعا مىكنى ؟ عرض كرد : خير . حضرت فرمود : پس ، آنها را بشناس [ و با توجه به اين چهار نكته دعا كن ] . 695 - آداب دعا كردن 1 بسم اللَّه گفتن 2126 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دعايى كه با بسم اللَّه الرحمن الرحيم آغاز گردد رد نمىشود . 2 تمجيد خداوند 2127 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر دعايى كه پيش از آن ستايش [ خدا ] نشود نافرجام است . 3 صلوات فرستادن بر محمّد و خاندانش 2128 امام صادق عليه السلام : دعا پيوسته در حجاب است تا آن گاه كه بر محمّد و بر خاندان محمّد صلوات فرستاده شود . 2129 امام صادق عليه السلام : هر كه مىخواهد از خداوند عز و جل حاجتى طلب كند ، به صلوات فرستادن بر محمّد و خاندان او آغاز نمايد ، سپس حاجتش را بخواهد و در پايان نيز بر محمّد و آل محمّد صلوات فرستد ؛ زيرا خداوند عز و جل كريمتر از آن است كه آغاز و انجام دعا را بپذيرد و وسط را واگذارد ؛ چرا كه صلوات بر محمّد و آل محمّد از خداوند پوشيده نمىماند [ حتماً مستجاب مىشود ] . 4 شفيع قراردادن صالحان 2130 امام كاظم عليه السلام : هرگاه خواستى از خداوند حاجتى طلب كنى ، بگو : خدايا ! به حقّ محمّد و على از تو مسئلت مىكنم ؛ زيرا آن دو را نزد تو منزلتى بزرگ است . 5 اعتراف به گناه 2131 امام صادق عليه السلام : [ در دعا ] ابتدا بايد خدا را ستود ، سپس به گناه اعتراف نمود و آن گاه حاجت خواست . 6 تضرّع و ابتهال « 1 » 2132 بحار الأنوار : از جملهء اندرزهاى خداوند متعال به عيسى عليه السلام است كه : اى عيسى ! مرا چون شخص اندوهگين و در حال غرق كه فريادرسى ندارد ، بخوان . . . مرا جز با خوارى و زارى و خلوص مخوان ، كه هر گاه با چنين حالى مرا بخوانى اجابتت كنم . 2133 امام حسين عليه السلام : رسول خدا صلى الله عليه و آله در هنگام ابتهال و دعا مانند بينوايى كه غذا مىطلبد ، دستانش را بالا مىبُرد . 7 به جا آوردن دو ركعت نماز 2134 امام صادق عليه السلام : هركه درست وضو بگيرد و دو ركعت نماز بگزارد و ركوع و سجود آنها رابه طور كامل به جا آورد ، سپس سلام گويد و خداوند عزّوجلّ و رسول خدا را مدح كند و آن گاه حاجتش را بخواهد هر آينه آن را در جاى خود جسته است و هر كه خير را در جايگاهش بجويد ناكام برنگردد .

--> ( 1 ) . تضرّع به معناى خضوع و خاكسارى و فروتنى و اصرار در خواهش است ، و ابتهال نيز به معناى دعا كردن با سماجت و خلوص نيّت است و به همان معانى تضرّع هم آمده است - م .